Waarom mensen in de stad willen wonen 1200-2010

In deze reeks laten deskundigen hun licht schijnen over de kansen, de obstakels en de grenzen van de mogelijkheden die de moderne stad biedt.

De aantrekkingskracht van steden


Vanouds is de stad een schuilplek, een marktplaats en de lift naar maatschappelijke ontplooiing – en succes. Maar de stad is ook altijd een oord geweest dat bij mensen angst opriep en sommige nieuwkomers in de marge drong. In de reeks Waarom mensen in de stad willen wonen, 1200-2010 wordt een zoektocht ondernomen naar het geheim van de magneetwerking van steden. Een tocht die van de middeleeuwse Zuidelijke Nederlanden, via de Gouden Eeuw in de Republiek, naar de toekomst van de Eurodelta voert. Sommige groepen vestigden zich uiteindelijk en anderen vonden weinig van hun gading in de stad. Eén van de leidende vragen is dan: welke rol speelden stedelijke voorzieningen zoals kerken, gilden en bedrijven, maar ook theaters en architectuur, in dat continue proces van aantrekken en afstoten? Welke continuïteiten en breuken zijn er aan te wijzen in de geschiedenis van de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden? Het al dan niet gewenst zijn van nieuwkomers blijkt een belangrijke rode draad. Iedere stad heeft door de tijd heen een ideaalbeeld van de meest gewenste categorie burgers.


Collegereeks 'Waarom mensen in de stad willen wonen'


Het doel van de collegereeks is om na te gaan wat voor inzichten de literatuur en ervaringskennis opleveren over de ontwikkeling van de stad – in heden en verleden - en haar onontkoombare relatie tot het omringende platteland. In het maatschappelijke debat over de stedelijke thematiek komen zowel wetenschappers, bestuurders, beleidsambtenaren en andere professionals aan het woord. Diverse partijen ondernemen immers volop pogingen om bedrijven of kennismigranten tot vestiging te verleiden. Zij houden zich bezig met mechanismen van in- en uitsluiting en de kansen die citymarketing biedt. Maar ook met de rol van inspraak of de zoektocht naar de ideale nieuwkomers. De rol van instituties is altijd van belang, maar de accenten verschuiven – afhankelijk van tijd en plaats.

De reeks is bedoeld als reflectie op de kansen, de obstakels en de grenzen van de mogelijkheden die de moderne stad biedt. Een aantal bevindingen van de auteurs van de bundel Waarom mensen in de stad willen wonen zal als uitgangspunt dienen.

Opzet collegereeks


De collegereeks vond plaats van 5 februari tot en met 7 mei 2014.

De coördinatoren

Leo Lucassen en Wim Willems bezetten samen de leerstoel Sociale Geschiedenis aan aan de Universiteit Leiden - Campus Den Haag.

Leo Lucassen is werkzaam bij het Instituut Geschiedenis van de Universiteit Leiden en tevens verbonden aan het Centrum voor de Geschiedenis van Migranten (CGM). Hij publiceerde recentelijk The Immigrant Threat.The Integration of Old and New Migrants in Western Europe since 1850(2005); met David Feldman en Jochen Oltmer (red.), Paths ofIntegration (2006) en met Wim Willems Gelijkheid en onbehagen (2006), De krachtige stad. Een eeuw omgang en ontwijking(2007) en Waarom mensen in de stad willen wonen,1200-2010 (2009).

Wim Willems is werkzaam bij Campus Den Haag en tevens verbonden aan het Centrum voor de Geschiedenis van Migranten (CGM). Hij heeft als speciale leeropdracht de bestudering van sociale verschuivingen in het twintigste-eeuwse Den Haag. Tot zijn recente boeken behoren De kunst van het overleven. Levensverhalen uit de twintigste eeuw(2004) en een reeks bundels met Leo Lucassen – zie aldaar. In 2008 publiceerde hij Tjalie Robinson. Biografie van een Indo-schrijver en recentelijk Het Haagse Gevoel. Portret van een stad en Niks Geteisem! Het wonderbaarlijke verhaal van De Mussen.

Programma

   
5 februari Prof.dr. Wim Willems
Historische inleiding
Een waaier aan perspectieven op de stad
   
12 februari Prof.dr. Manon van der Heijden
Gedeelde verantwoordelijkheid.
Publieke verantwoordelijkheid in vroegmoderne steden
   
19 februari Prof.dr. Luuk de Ligt
Steden in de Romeinse tijd
Athene en Rome vergeleken
   
26 februari Dr. Thimo de Nijs
De burgerij in de negentiende-eeuwse stad
Processen van sociale in- en uitsluiting
   
5 maart Dr. Dennis Bos
Bloed en barricaden
De Parijse commune als inspiratiebron voor stedelijke oproer
   
12 maart Hanneke Verbeek (MA)
Het migrantenverleden van een stad

Op zoek naar het Joodse verleden

   
19 maart

Prof.dr. Arnold Reijndorp

De planning van een stad

Over identiteit, plek en thuis  

   
2 april Dr. Miriam van de Kamp
De veerkracht van wijken
Drie Nederlandse steden vergeleken
   
16 april Dr. Diederick Klein Kranenburg
Achter de façade van een volkswijk
De Haagse Schilderswijk nader bezien
   
23 april Dr. Vincent Smit
Op de golven van het beleid
Steden in naoorlogs Nederland
   
30 april Aniek Smit (MA)
  Expats als een nieuwe klasse
   Jakarta en Den Haag vergeleken
   
 7 mei Prof.dr. Wim Willems
  Waarom mensen in de stad willen wonen
Een terugblik

 

Voorgeschreven literatuur

A: voor het 5-punts tentamen

- Leo Lucassen en Wim Willems (red.),
Waarom mensen in de stadwillen wonen, 1200-2010 (Amsterdam, Bert Bakker 2009), paperback.

- Richard Florida,
The Rise of the Creative Class. And How It’s Transforming Work, Leisure, Community and Everyday Life (New York, Basic Books 2002), paperback.

- Peter Clark,
European Cities and Towns, 400-2000 (Oxford 2009), paperback.

B: voor het 10-punts tentamen

Naast het volgen van de colleges en de bovenstaande literatuur nog drie studies naar eigen keuze – in overleg met één van de docenten vast te stellen.

Doelgroep


De collegereeks is bedoeld voor iedereen die (beroepsmatig) geïnteresseerd is in de thematiek van grote steden in heden en verleden. Studenten van de Universiteit Leiden kunnen dit BA college volgen voor 5 studiepunten (collegereeks en 500 bladzijden literatuur) of voor 10 punten (1000 bladzijden extra) en sluiten het college af met een tentamen.

Kosten en aanmelding


Studenten van de Universiteit Leiden kunnen dit college kosteloos volgen.
Aan het eind van de collegereeks ontvangt u – op verzoek - een certificaat.

Voor dit college kunt u zich helaas niet meer inschrijven.

Bij onvoldoende interesse behoudt Campus Den Haag zich het recht voor de cursus te annuleren. In dat geval wordt het cursusgeld geretourneerd.

Contact


Voor inhoudelijke vragen over de collegereeks kunt u contact opnemen met Wim Willems (Email).

 
Laatst Gewijzigd: 13-06-2014