Voorbij de Dreiging

Een aantal vooraanstaande specialisten zal op systematische wijze de parallellen en verschillen tussen heden en verleden blootleggen. De reeks is daarom niet alleen interessant voor studenten, maar ook voor ambtenaren, beleidsmakers en andere professionals die zich met deze thema’s bezighouden.


Lezingen/collegereeks 'Voorbij de Dreiging'

Het integratiedebat in Nederland en andere West-Europese landen staat hoog op de maatschappelijke agenda. De spanningen die de massale immigratie de afgelopen decennia heeft opgeroepen, zijn echter verre van nieuw.

Door de eeuwen heen zijn tal van groepen nieuwkomers op weerstanden gestuit en ook het relatief hoge aandeel van immigranten in de meeste Europese landen kent vele precedenten. Daarom is de vraag gerechtvaardigd of de hedendaagse angst voor de dreiging wel zo reëel is.
Om daar antwoord op te kunnen geven, is een vergelijking nodig met de situatie in eerdere perioden. Zowel waar het gaat om de kenmerken van de migranten als om die van de samenlevingen waarin zij zich vestigden. Zo laat een historische vergelijking van het verloop van integratieprocessen en van maatschappelijke discussies over cultuurverschillen zien dat het minimaal 60 jaar duurt, dus drie generaties, voordat migranten en hun nakomelingen min of meer geïntegreerd zijn.
In de meeste gevallen zijn culturele verschillen uiteindelijk overbrugd. Vooral de geschiedenis van de katholieke Ieren en joden in Engeland, Polen in Duitsland, en de Italianen in Frankrijk en Zwitserland in de negentiende eeuw is leerzaam.
Niet alleen vanwege het langzame tempo van de integratie, maar ook vanwege de sterke vijandbeelden. De wijze waarop protestanten over katholieke of joodse immigranten spraken, vertoonde treffende parallellen met de hedendaagse beeldvorming over moslims.
Naast overeenkomsten zijn er echter ook verschillen. Dan moeten we denken aan de gevolgen van het naoorlogse dekolonisatieproces, de arrangementen van de verzorgingsstaat en het restrictieve vreemdelingenbeleid van nationale overheden.

In deze collegereeks draait het om de vergelijking van oude en nieuwe migranten in Nederland en andere West-Europese landen. Een aantal vooraanstaande specialisten zal op systematische wijzede parallellen en verschillen tussen heden en verleden blootleggen. De reeks is daarom niet alleen interessant voor studenten, maar ook voor ambtenaren, beleidsmakers en andere professionals die zich met deze thema’s bezighouden.
Diverse docenten zullen een overzicht geven over migratie- en integratieprocessen in West-Europa in de afgelopen vier eeuwen. Daarbij komen zowel politieke, sociale, economische als culturele aspecten aan bod.

Leerdoelen

Na afronding van de cursus beschikt de student over een goed overzicht over de belangrijkste (interdisciplinaire) theoretische en conceptuele benaderingen van migratie- en integratieprocessen. Daarnaast is de student in staat gestructureerde vergelijkingen te maken diverse landen en tussen verschillende historische perioden.

Opzet collegereeks

De collegereeks ‘Voorbij de Dreiging’ vond plaats op 12 woensdagen van 6 februari tot en met 1 mei 2014.

De coördinatoren

Leo Lucassen en Wim Willems bezetten samen de leerstoel Sociale Geschiedenis aan aan de Universiteit Leiden - Campus Den Haag.

Leo Lucassen is werkzaam bij het Instituut Geschiedenis van de Universiteit Leiden en tevens verbonden aan het Centrum voor de Geschiedenis van Migranten (CGM). Hij publiceerde recentelijk The Immigrant Threat.The Integration of Old and New Migrants in Western Europe since 1850(2005); met David Feldman en Jochen Oltmer (red.), Paths ofIntegration (2006) en met Wim Willems Gelijkheid en onbehagen (2006), De krachtige stad. Een eeuw omgang en ontwijking(2007) en Waarom mensen in de stad willen wonen,1200-2010 (2009).

Wim Willems is werkzaam bij Campus Den Haag en tevens verbonden aan het Centrum voor de Geschiedenis van Migranten (CGM). Hij heeft als speciale leeropdracht de bestudering van sociale verschuivingen in het twintigste-eeuwse Den Haag. Tot zijn recente boeken behoren De kunst van het overleven. Levensverhalen uit de twintigste eeuw(2004) en een reeks bundels met Leo Lucassen – zie aldaar. In 2008 publiceerde hij Tjalie Robinson. Biografie van een Indo-schrijver en recentelijk Het Haagse Gevoel. Portret van een stad en Niks Geteisem! Het wonderbaarlijke verhaal van De Mussen.

Programma

6 febr.prof. dr. Leo Lucassen (UL)
Inleiding: Migratie en integratie door de eeuwen heen
  
13 febr.dr. Erika Kuijpers (UL)
Migranten aan de onderkant: de Gouden Eeuw
  
20 febr.prof.dr. Marlou Schrover (UL)
Migratie naar Nederland in de 20e eeuw met speciale aandacht voor de factor gender
  
27 febr.prof. dr. Wim Willems (UL)
Poolse migranten in Nederland in de 20e eeuw
  
6 maartprof.dr. Gert Oostindie (UL)
Migratie vanuit het Caraïbisch gebied en de afschaffing van de slavernij
  
13 maartprof.dr. Ulbe Bosma (Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Amsterdam)
Het Nederlands-Indische koloniale migratiecircuit in een internationale context
  
27 maartdr. Saskia Bonjour (UL)
Gezin en migratie: Het Nederlandse migratiebeleid sinds de jaren vijftig
  
3 aprildr. Peter Scholten (Erasmus Universiteit Rotterdam)
Politieke integratie in naoorlogs Nederland (in zaal 011)
  
10 aprildr. Chris Quispel (UL)
Segregatie en gettovorming in de VS en Europa vergeleken
  
17 aprilprof.dr. Maurits Berger (UL)
Op weg naar een Europese Islam
  
24 aprilprof.dr. Frank Pieke (UL)
Mirgratie naar, in en vanuit China in de 20e eeuw
  
1 meiprof.dr. Leo Lucassen (UL)
 Afsluiting en discussie
  

Voorgeschreven literatuur

A: voor het 5-punts tentamen

- Leo Lucassen, The Immigrant Threat. The Integration of Old and New Migrants in Western Europe (Urbana and Chicago 2005), paperback.
- Leslie Page Moch, Moving Europeans. Migration in Western Europe since 1650 (Bloomington 2003), paperback.


B: voor het 10-punts tentamen

- Foner, Nancy, From Ellis Island to JFK. New York’s two greatwaves of immigration. (New Haven, Yale University Press 2000),
- Lucassen, Leo David Feldman en Jochen Oltmer (red.), Paths of Integration. Migrants in Western Europe (1880-2004)  (Amsterdam, Amsterdam University Press 2006).
- Roy, O. (2004). Globalised Islam. The search for a new Ummah. (London, Hurst & Company 2004)

Doelgroep

De collegereeks is bedoeld voor iedereen die zich bezighoudt met migratie en de multiculturele samenleving, in heden en verleden. Studenten van de Universiteit Leiden kunnen dit BA college volgen voor 5 studiepunten (collegereeks en 500 bladzijden literatuur) of voor 10 punten (1000 bladzijden extra) en sluiten het college af met een tentamen.

Kosten en aanmelding

Studenten van de Universiteit Leiden kunnen dit college kosteloos volgen. Voor de overige belangstellenden geldt een tarief van 400,- euro. Dit bedrag is inclusief het boek ‘The Immigrant Threat’ en een certificaat, dat aan het eind van de reeks wordt uitgereikt.


Voor dit college kunt u zich inschrijven d.m.v. dit digitale inschrijfformulier.

Bij onvoldoende interesse behoudt Campus Den Haag zich het recht voor de cursus te annuleren. In dat geval wordt het cursusbedrag geretourneerd.

Contact

Voor inhoudelijke vragen over de collegereeks kunt u contact opnemen met Wim Willems (Email).

 
Laatst Gewijzigd: 13-06-2014